Έρευνα Εκλογικής Συμπεριφοράς των Φοιτητών

του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών

 

Φοιτητικές Εκλογές 2001

 

Αθήνα, 2002

 

 

Υπεύθυνος Έρευνας: Καθηγητής Ι. Πανάρετος

ISBN: 960-8287-13-8

 

 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΤΥΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

 

        Η εργασία αυτή είναι το αποτέλεσμα της έρευνας που διεξήγαγε το τμήμα Στατιστικής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (Ο.Π.Α.) σχετικά με τις φοιτητικές εκλογές του Μαρτίου 2001 στο Πανεπιστήμιο.
        Αντικείμενο μελέτης είναι η εκλογική συμπεριφορά των φοιτητών του πανεπιστημίου. Με τον όρο μελέτη εκλογικής συμπεριφοράς εννοείται η διερεύνηση και η εξήγηση του τρόπου με τον οποίον οι φοιτητές αποφασίζουν τι θα ψηφίσουν και το βαθμό στον οποίο διάφοροι εξωτερικοί παράγοντες τους επηρεάζουν στην απόφαση αυτή. Επιπροσθέτως, η έρευνα διερευνά την γενικότερη εντύπωση που δημιουργούν οι φοιτητικές παρατάξεις στους φοιτητές σχετικά με την ακαδημαϊκή τους ζωή και τα θέματα που την αφορούν καθώς επίσης και τις εξαρτήσεις μεταξύ των αμιγώς πολιτικών πεποιθήσεων και άλλων παραμέτρων.

 

 

Η ταυτότητας της έρευνας

 

        Η έρευνα διεξήχθη σε δύο ημέρες, την 21η και την 23η Μαΐου 2001. Η συλλογή των πληροφοριών έγινε με τη χρήση ερωτηματολογίου ως επί το πλείστον κλειστών ερωτήσεων (κάθε ερώτηση είχε προτεινόμενες απαντήσεις) από ένα δείγμα 957 φοιτητών του πανεπιστημίου. Η έρευνα έγινε στο πλαίσιο του μαθήματος Τεχνικές Δειγματοληψίας & Δειγματοληπτικές Έρευνες με διδάσκοντες την καθηγήτρια κ. Ε. Ξεκαλάκη και τον κ. Φ. Σταυρόπουλο. Οι ερευνητές � συνεντεύκτες, ήταν φοιτητές του Δ΄ εξαμήνου που παρακολούθησαν το μάθημα. Οι ίδιοι ήταν αυτοί που καταχώρισαν τα δεδομένα στη βάση δεδομένων. Στην στατιστική ανάλυση συμμετείχε ο φοιτητής Β. Παπαγεωργίου. Η ανάλυση έγινε με τη χρήση του στατιστικού πακέτου SPSS και του προγράμματος διαχείρισης φύλλων εργασίας Excel.
        Η συλλογή των στοιχείων έγινε ως εξής: Οι ερευνητές στα διαλείμματα των διδακτικών ωρών πήγαν στις αίθουσες διδασκαλίας του πανεπιστημίου που τους είχαν υποδειχθεί από τους επόπτες, και οι οποίες είχαν επιλεγεί με τυχαίο τρόπο και μοίραζαν τα ερωτηματολόγια στους φοιτητές που βρίσκονταν σε αυτές δίνοντας διευκρινίσεις στους έχοντες τυχόν απορίες. Επιπλέον, πρέπει να σημειωθεί ότι οι ερευνητές δεν έβλεπαν τις απαντήσεις που έδιναν οι φοιτητές ώστε να διασφαλιστεί το απόρρητο των απαντήσεων.

        Το σχήμα δειγματοληψίας που χρησιμοποιήθηκε ήταν ένας συνδυασμός στρωματοποιημένης δειγματοληψίας και δειγματοληψίας κατά ομάδες σε ένα στάδιο. Συγκεκριμένα, κάθε συνδυασμός τμήματος και εξαμήνου σπουδών του Πανεπιστημίου θεωρήθηκε ως ένα στρώμα από το οποίο ελήφθη δείγμα κατά ομάδες. Ως ομάδες θεωρήθηκαν οι φοιτητές που βρίσκονταν σε κάθε αίθουσα στην οποία, βάσει του ωρολογίου προγράμματος, γινόταν μάθημα συγκεκριμένου τμήματος κι εξαμήνου.
        Η έρευνα στηρίχθηκε σε δείγμα 957 ατόμων το οποίο, αντιστοιχεί στο 12%, περίπου, του μεγέθους του πληθυσμού (του συνόλου των φοιτητών), ποσοστό πολύ ικανοποιητικό για την καλή προσέγγιση των ζητουμένων παραμέτρων.
        Συνολικά, η ταυτότητα της έρευνας μπορεί να αποτυπωθεί στον ακόλουθο πίνακα.

 

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ
ΦΟΡΕΑΣ Τμήμα Στατιστικής, Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών
ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ Ποσοτική έρευνα με προσωπική συμπλήρωση δομημένου ερωτηματολογίου από τον ερωτώμενο, στις αίθουσες του Ο.Π.Α.
ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ Σύνολο των φοιτητών του Ο.Π.Α.
ΔΕΙΓΜΑ Το επιδιωκόμενο μέγεθος του δείγματος ανέρχεται σε 957 φοιτητές
ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ Ακολουθήθηκε ο συνδυασμός στρωματοποιημένης δειγματοληψίας και δειγματοληψίας κατά ομάδες σε ένα στάδιο. Στρώματα αποτελούσαν οι συνδυασμοί τμημάτων κι εξαμήνων σπουδών του Πανεπιστημίου και ομάδες αποτελούσαν οι φοιτητές που βρίσκονταν σε κάθε αίθουσα την οποία επισκέφθηκαν οι ερευνητές τις συγκεκριμένες ώρεςκαι ημερομηνίες της έρευνας
ΣΤΑΘΜΙΣΗ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ Προκειμένου να εξισορροπηθούν τυχόν παράγοντες μεροληψίας, το δείγμα σταθμίστηκε εκ των υστέρων ως προς τα μεγέθη των τμημάτων του Ο.Π.Α.
ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ Η έρευνα πραγματοποιήθηκε την 21η και την 23η Μαίου 2001 μεταξύ των ωρών 9:00�15:00
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΕΡΕΥΝΑΣ Γιατη συμπλήρωση των ερωτηματολογίων εργάσθηκαν 87 φοιτητές και ένας επόπτης(κ. Φώτης Σταυρόπουλος). Για την εισαγωγή δεδομένων σε ηλεκτρονική βάση δεδομένων, εργάσθηκαν οι ίδιοι φοιτητές και δύο επόπτες (Φώτης Σταυρόπουλος και Βαγγέλης Παπαγεωργίου). Την γενική εποπτεία της διεξαγωγής της έρευνας είχε η καθηγήτρια του τμήματος κα. Ε. Ξεκαλάκη. Την επεξεργασία και την ανάλυση των στοιχείων έκανε ο φοιτητής Β. Παπαγεωργίου υπό την καθοδήγηση του καθηγητή του Τμήματος κ. Ι. Πανάρετου ως μέρος των απαιτήσεων του μαθήματος Πρακτική Άσκηση. 

 

 

Το ερωτηματολόγιο

 

        Το ερωτηματολόγιο που χρησιμοποιήθηκε πήρε την τελική του μορφή αφού συμπληρώθηκε σε μια πιλοτική έρευνα από 90 φοιτητές που συμμετείχαν στο μάθημα Τεχνικές Δειγματοληψίας και Δειγματοληπτικές Έρευνες.

        Στην τελική του μορφή το ερωτηματολόγιο περιέχει 24 ερωτήσεις εκ των οποίων οι δύο είναι ανοιχτές (χωρίς προτεινόμενες απαντήσεις, αλλά με κενό χώρο για συμπλήρωσή τους από τους ίδιους τους ερωτώμενους) και καλύπτει 7 σελίδες εκ των οποίων η πρώτη σελίδα περιέχει μόνο πληροφορίες για την έρευνα. Δέκα τέσσερις (14) από τις ερωτήσεις απευθύνονταν στον συνολικό πληθυσμό των φοιτητών (σε όλους τους φοιτητές του πανεπιστημίου). Έξι (6) ερωτήσεις απευθύνονταν στους φοιτητές που ψήφισαν στις τελευταίες φοιτητικές εκλογές (Μάρτιος 2001), ενώ οι υπόλοιπες 4 απευθύνονταν στους φοιτητές που ψήφισαν στις τελευταίες φοιτητικές εκλογές και είχαν εισαχθεί στο Πανεπιστήμιο πριν από το ακαδημαϊκό έτος 2000-2001.

        Το ερωτηματολόγιο χωρίζεται σε δύο κύρια μέρη. Το πρώτο μέρος, το οποίο περιέχει 20 ερωτήσεις, μελετά την εκλογική συμπεριφορά και τις απόψεις των ερωτωμένων σε ζητήματα σχετικά με το ρόλο των φοιτητικών παρατάξεων στη φοιτητική ζωή. Το δεύτερο μέρος περιέχει τις υπόλοιπες 4 ερωτήσεις και αποτυπώνει τα προσωπικά στοιχεία των φοιτητών, δηλαδή το τμήμα φοίτησης, το ακαδημαϊκό έτος πρώτης εγγραφής, το ποσοστό παρακολούθησης των παραδόσεων των μαθημάτων στα οποία έχουν εγγραφεί και το φύλο τους.
Κατά την κατάρτιση του ερωτηματολογίου, δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή στην διατύπωση των ερωτήσεων και των προτεινόμενων απαντήσεων ώστε να είναι κατανοητές και εύστοχες. Συγκεκριμένα, σχετικά με τις προτεινόμενες επιλογές απαντήσεων εξαντλήθηκαν όλες οι πιθανές απαντήσεις, φροντίζοντας να μην υπάρχει επικάλυψη. (Το ερωτηματολόγιο παρατίθεται στο παράρτημα).

 

 

Οι φοιτητικές παρατάξεις στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

 

        Στις φοιτητικές εκλογές του Μαρτίου 2001 η Π.Α.Σ.Π. ήταν η φοιτητική παράταξη η οποία έλαβε το μεγαλύτερο ποσοστό ψήφων (37.5%) (Πραγματικά αποτελέσματα). Η Π.Α.Σ.Π. είναι επίσης η παράταξη η οποία τα τελευταία τέσσερα χρόνια συγκεντρώνει τα μεγαλύτερα ποσοστά προτίμησης των φοιτητών στις φοιτητικές εκλογές. Δεύτερη ήταν η Δ.Α.Π.-Ν.Δ.Φ.Κ. με ποσοστό 34.2%, τρίτη η Πανσπουδαστική με ποσοστό 14.6% και τέταρτη η Α.Ρ.ΕΝ.Α, με ποσοστό 3.8%.

 

 

ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΕΥΝΑΣ

 

        Το ερωτηματολόγιο καταρτίσθηκε με στόχο την καταγραφή των απόψεων των φοιτητών για τις  φοιτητικές εκλογές, τις φοιτητικές παρατάξεις και για θέματα σχετικά με το Πανεπιστήμιο. Δόθηκε μεγάλη σημασία στην καταγραφή της γνώμης των φοιτητών για ορισμένα καίρια ζητήματα που αφορούν αυτούς, τις σπουδές τους και το Πανεπιστήμιο. Τα αποτελέσματα του ερωτηματολογίου είναι χρήσιμα κυρίως για την σκιαγράφηση των τάσεων και της γνώμης που επικρατεί στους κόλπους των φοιτητών του πανεπιστημίου για τις φοιτητικές παρατάξεις.
        Επιπλέον, στα αποτελέσματα που παρουσιάζονται φαίνεται η δυναμική και η ισχύς των φοιτητικών παρατάξεων, αλλά και η σημασία και η επιρροή που αυτές έχουν στην καθημερινή ακαδημαϊκή ζωή.

 

 

Επιλογές ανά φύλο

 

        Το γράφημα που ακολουθεί παρουσιάζει τα αποτελέσματα της έρευνας που αφορούν τις επιλογές των φοιτητών ανά φύλο.

 

 

        Από το γράφημα, προκύπτει σημαντική διαφοροποίηση προτιμήσεων ανάμεσα στα δύο φύλα. Συγκεκριμένα, στους άνδρες προηγείται η ΔΑΠ αφού το 31.1% των ανδρών που ψήφισαν προτιμούν την Δ.Α.Π.-Ν.Δ.Φ.Κ., ενώ το 28.6% προτιμούν την Π.Α.Σ.Π. (Διάγραμμα 1Α). Αντίθετα, οι γυναίκες που ψήφισαν διαμόρφωσαν και το τελικό αποτέλεσμα αφού το 38.4% των φοιτητριών ψήφισε Π.Α.Σ.Π. και μόνο το 21.0% Δ.Α.Π.-Ν.Δ.Φ.Κ. Ωστόσο, οι ποσοστιαίες εκπροσωπήσεις μεταξύ των δύο φύλων δεν διαφέρουν πολύ των υπολοίπων παρατάξεων.
       

        Στο Διάγραμμα 1Β φαίνεται η κατανομή των αποτελεσμάτων ανά φύλο και δευτερευόντως ανά παράταξη.

 

 

        Είναι φανερό ότι οι φοιτήτριες του πανεπιστημίου δείχνουν εμφανή προτίμηση στην Π.Α.Σ.Π., ενώ, αντίθετα, οι φοιτητές δείχνουν προτίμηση στην Δ.Α.Π.-Ν.Δ.Φ.Κ. με μικρότερη όμως διαφορά.

 

 

Χρόνος απόφασης

 

        Ο Πίνακας 1 που ακολουθεί φανερώνει πότε αποφάσισαν οι φοιτητές ποια φοιτητική παράταξη θα ψηφίσουν.

 

Πίνακας 1. Πότε αποφασίσατε τι να ψηφίσετε;
Ψηφίζω πάντα το ίδιο 30.72%
Από την αρχή του ακαδημαϊκού έτους 15.72%
Τουλάχιστον 15 ημέρες πριν τις εκλογές 12.70%
Τελευταίες ημέρες 17.00%
Τελευταία ημέρα 14.86%
ΔΘ/ΔΑ 9.00%

 

        Είναι φανερό ότι το ποσοστό των σταθερών ψηφοφόρων των παρατάξεων είναι μάλλον χαμηλό (30.72%).

 

       Ο πίνακας 2Α αναφέρεται στην χρονική στιγμή που ο ψηφοφόρος κάθε μιας από τις παρατάξεις αποφάσισε να την ψηφίσει. Από τον πίνακα προκύπτει ότι η ΔΑΠ έχει τον ισχυρότερο πυρήνα σταθερών ψηφοφόρων. Είναι επίσης εντυπωσιακό ότι η πλειοψηφία των ψηφοφόρων της Πανσπουδαστικής την επέλεξε τις τελευταίες 15 μέρες. Τέλος, ενδιαφέρον έχει η παρατήρηση ότι η πλειοψηφία των φοιτητών που δεν εκφράζονται από τις παρατάξεις (λευκό - άκυρο) έχει σαφώς διαμορφωμένη αρνητική γνώμη από καιρό.

 

Πίνακας 2Α. Συσχέτιση Ψήφου και Χρονικού Προσδιορισμού Επιλογής Φοιτ. Παράταξης
    Πότε αποφασίσατε τι να ψηφίσετε;
    Ψηφίζω πάντα το ίδιο Από την αρχή του ακαδημαϊκού έτους Τουλάχιστον 15 ημέρες πριν τις εκλογές  Τελευταίες ημέρες  Τελευταία ημέρα ΔΘ/ΔΑ
Τι ψηφίσατε; Π.Α.Σ.Π. 39.64% 16.50% 13.13% 13.80% 8.84% 8.09%
Δ.Α.Π. - Ν.Δ.Φ.Κ. 42.19% 18.76% 8.68% 12.79% 9.87% 7.71%
Πανσπουδαστική 28.81% 15.56% 19.88% 21.33% 11.53% 2.89%
Α.ΡΕ.ΝΑ. 0.50% 16.67% 19.84% 23.02% 32.54% 7.43%
Άλλο 11.31% 14.17% 18.67% 33.48% 12.22% 10.15%
Λευκό - Άκυρο 35.54% 18.52% 10.87% 18.75% 8.88% 7.44%
ΔΘ/ΔΑ 12.21% 17.61% 12.10% 18.07% 31.61% 8.40%

 

        Ο επόμενος πίνακας (Πίνακας 2Β) δείχνει το μερίδιο της κάθε φοιτητικής παράταξης στην κάθε κατηγορία ψηφοφόρων. (Οι κατηγορίες αναφέρονται στην χρονική στιγμή απόφασης για επιλογή παράταξης). Από τον πίνακα αυτό, προκύπτει ότι η ΠΑΣΠ έχει το μεγαλύτερο μερίδιο από τους σταθερούς ψηφοφόρους. Απέσπασε όμως και την πλειοψηφία και σε όλες τις άλλες κατηγορίες, γεγονός που της απέδωσε και την τελική επικράτηση.

 

Πίνακας 2Β. Συσχέτιση Ψήφου και Χρονικού Προσδιορισμού Επιλογής Φοιτ. Παράταξης
    Πότε αποφασίσατε τι να ψηφίσετε;
    Ψηφίζω πάντα το ίδιο Από την αρχή του ακαδημαϊκού έτους Τουλάχιστον 15 ημέρες πριν τις εκλογές Τελευταίες ημέρες Τελευταία ημέρα ΔΘ/ΔΑ
Τι ψηφίσατε; Π.Α.Σ.Π. 43.52% 35.61% 36.55% 30.41% 19.94% 31.61%
Δ.Α.Π. - Ν.Δ.Φ.Κ. 35.93% 32.66% 19.74% 24.52% 17.22% 23.44%
Πανσπουδαστική 9.19% 9.51% 17.34% 14.84% 7.64% 3.33%
Α.ΡΕ.ΝΑ. 0.55% 3.71% 5.50% 5.10% 7.80% 2.14%
Άλλο 4.29% 1.20% 2.20% 1.24% 1.23% 19.74%
Λευκό - Άκυρο 1.20% 2.34% 2.21% 3.20% 19.76% 3.24%
ΔΘ/ΔΑ 5.32% 14.97% 16.46% 20.69% 26.41% 16.50%

 

        Σημείωση: Και οι δύο από τους παραπάνω πίνακες συσχετίζουν την ψήφο με το πότε οι φοιτητές απεφάσισαν πού να δώσουν την ψήφο τους. Η διαφορά τους είναι η εξής: Ο πρώτος πίνακας (2Α) δηλώνει την πιθανότητα που είχε ένας φοιτητής που ψήφισε μια συγκεκριμένη φοιτητική παράταξη να την είχε επιλέξει στο αντίστοιχο χρονικό σημείο, (Ρ(Πότε αποφάσισε τι να ψηφίσει | Τι ψήφισε)). Ο δεύτερος πίνακας (2Β), αντίθετα, εκφράζει την πιθανότητα Ρ(Τι ψήφισε | Πότε αποφάσισε τι να ψηφίσει). Οι πίνακες αυτοί ουσιαστικά περιγράφουν τον βαθμό αποφασιστικότητας των φοιτητών στην επιλογή της φοιτητικής παράταξης και ταυτόχρονα σκιαγραφούν την αποτελεσματικότητα των φοιτητικών παρατάξεων στην προσέλκυση ψηφοφόρων.

 

        Τα στοιχεία που συνοψίζουν οι πίνακες 2Α και 2Β απεικονίζονται, αντίστοιχα, στα διαγράμματα 2Α και 2Β που ακολουθούν. Συγκεκριμένα, το Διάγραμμα 2Α, αναφέρεται στα στοιχεία του Πίνακα 2Α και απεικονίζει τα αποτελέσματα των εκλογών ανά φοιτητική παράταξη και δευτερευόντως σε σχέση με απόφασή τους για το τί θα ψηφίσουν. Το διάγραμμα 2Β αναφέρεται στα στοιχεία του πίνακα 2Β, δηλαδή στα αποτελέσματα των εκλογών ανάλογα με το πότε απεφάσισαν οι ψηφοφόροι τι θα ψηφίσουν και δευτερευόντως ανάλογα με το τι εψήφισαν.

 

 

 

        Από όλες τις φοιτητικές παρατάξεις, η Πανσπουδαστική φαίνεται να ακολούθησε την αποτελεσματική μέθοδο προσέγγισης των φοιτητών στο τελευταίο  μέρος της προεκλογικής εκστρατείας (τελευταίες 15 ημέρες πριν από τις εκλογές). Αυτό φαίνεται στο Διάγραμμα 2Β από όπου προκύπτει ότι η Πανσπουδαστική προσέλκυσε το 33% των ψηφοφόρων που τελικά την ψήφισαν, στις τελευταίες ημέρες (συμπεριλαμβανομένης της τελευταίας ημέρας δηλαδή 21.33% + 11.53% = 32.86%) της προεκλογικής περιόδου, ενώ η Π.Α.Σ.Π. και η Δ.Α.Π.-Ν.Δ.Φ.Κ. στο αντίστοιχο χρονικό διάστημα έπεισαν, περίπου, το 23% του τελικού εκλογικού κοινού τους.

 

        Όπως φαίνεται από το Διάγραμμα 3 που ακολουθεί, οι δύο μεγαλύτερες παρατάξεις έχουν μεγάλα ποσοστά πιστών φοιτητών που τις ψηφίζουν συνεχώς.

 

 

 

Το εκλογικό προφίλ των φοιτητών

 

        Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών φαίνεται ότι δεν ενδιαφέρονται για τις φοιτητικές εκλογές. Μόλις το 28,2% των ενεργών φοιτητών και φοιτητριών ψήφισε στις τελευταίες φοιτητικές εκλογές, ενώ οι τρεις στους πέντε αυτών που δεν ψήφισαν δηλώνουν είτε ότι οι εκλογές δεν τους ενδιαφέρουν είτε ότι δεν τους εκφράζουν οι απόψεις καμίας παράταξης και, κατά συνέπεια, θεωρούν ότι δεν υπάρχει λόγος να προσέλθουν στις κάλπες (Διάγραμμα 4). Οι λόγοι που οδήγησαν τους φοιτητές να μην λάβουν μέρος στις εκλογές αποτυπώνονται στο γράφημα που ακολουθεί.

 

 

        Ωστόσο, παρατηρήθηκε ότι το ποσοστό των φοιτητών που δεν ψήφισαν για προσωπικούς λόγους έχει διαφορετική συμπεριφορά από αυτούς που δεν ψήφισαν για τους υπόλοιπους λόγους. Συγκεκριμένα, οι γνώμες τους τείνουν να ταυτιστούν με αυτές των φοιτητών που ψήφισαν στις εκλογές. Αυτό φαίνεται λογικό αν λάβουμε υπόψη ότι το μέρος αυτό των φοιτητών δεν απείχε από τις εκλογές συνειδητά, αλλά δεν προσήλθαν στις κάλπες για άλλους λόγους. Επομένως, μπορεί να υποτεθεί ότι αν αυτοί οι φοιτητές είχαν ψηφίσει, μπορεί να επηρέαζαν τα ποσοστά των ψήφων που πήρε κάθε παράταξη.

 

 

Έτος εισαγωγής και Τμήμα

 

        Ο πίνακας που ακολουθεί (Πίνακας 3) αναδεικνύει την ενδεχόμενη επίδραση του έτους εισαγωγής στο πανεπιστήμιο στην ομοιογένεια των φοιτητών όσο αφορά την συμμετοχή τους στις εκλογές, αποτυπώνοντας τα ποσοστά συμμετοχής ανά έτος εισαγωγής.

 

Πίνακας 3. Συσχέτιση συμμετοχής των φοιτητών στις εκλογές και έτους εισαγωγής τους στο πανεπιστήμιο
    Ψηφίσατε;
    Ναι Όχι
Έτος Εισαγωγής 1996-1997& Παλαιότερα 31.24% 68.76%
 1997-1998 33.83% 66.17%
 1998-1999 39.62% 60.38%
 1999-2000 45.10% 54.90%
 2000-2001 51.30% 48.70%

 

        Όπως φαίνεται από τον πίνακα αυτό, οι νέοι φοιτητές και φοιτήτριες (ακαδημαϊκό έτος εισαγωγής 2000-2001) δείχνουν να συμμετέχουν περισσότερο στις φοιτητικές εκλογές από τους φοιτητές των μεγαλυτέρων ετών, αφού ένας στους δύο πρωτοετείς φοιτητές ψήφισε. Σταδιακά, αυτό το ποσοστό φθίνει σε σχέση με το έτος εισαγωγής. Το ποσοστό αποχής φθάνει, σχεδόν, στο 70% για τους παλιούς φοιτητές (ακαδημαϊκό έτος εισαγωγής 1996-1997 και παλαιότερα). Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι όσο μεγαλύτερη εμπειρία αποκτούν οι φοιτητές από την λειτουργία του πανεπιστημίου τόσο περισσότερο απομακρύνονται από τις φοιτητικές παρατάξεις.

 

        Ο παρακάτω πίνακας (Πίνακας 4) αναδεικνύει την ετερογένεια μεταξύ των φοιτητών των διαφορετικών τμημάτων του πανεπιστημίου όσον αφορά την συμμετοχή στις εκλογές.

 

Πίνακας 4. Συσχέτιση συμμετοχής των φοιτητών στις εκλογές και Τμήμα
    Ψηφίσατε;
    Ναι Όχι
Τμήμα Οικονομικής Επιστήμης 22.61% 77.39%
 Δ.Ε.Ο.Σ. 53.44% 46.56%
 Ο.Δ.Ε. 30.82% 69.18%
 Μάρκετινγκ 43.33% 56.67%
 Πληροφορικής 48.60% 51.40%
 Στατιστικής 48.21% 51.79%
 Λογιστικής & Χρηματοοικον. 48.55% 51.45%
 Διοικητικής Επιστ.& Τεχνολ. 74.91% 25.09%

 

        Έτσι, όσον αφορά τα τμήματα, τα μεγαλύτερα ποσοστά αποχής παρουσιάζουν το τμήμα Οικονομικής Επιστήμης (77.39%) και το τμήμα ΟΔΕ (69.18%). Η μεγαλύτερη συμμετοχή παρουσιάζεται στο τμήμα Διεθνών Ευρωπαϊκών και Οικονομικών Σπουδών (Δ.Ε.Ο.Σ) με ποσοστό 53.44% και ακολουθούν τα τμήματα Στατιστικής και Πληροφορικής με 48%. (Τα τμήματα Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας και Λογιστικής έχουν επίσης υψηλό ποσοστό συμμετοχής, κάτι που ήταν αναμενόμενο αφού το 2001 είχαν μόνο ένα και δύο, αντίστοιχα, έτη σπουδών και σύμφωνα με την προηγούμενη ανάλυση οι νέοι φοιτητές συμμετέχουν περισσότερο στις εκλογές).

        Διαπιστώθηκε επίσης, ότι η εκλογική συμπεριφορά των φοιτητών επηρεάζεται σημαντικά από το έτος εισαγωγής των φοιτητών στο πανεπιστήμιο. Από το γράφημα που ακολουθεί προκύπτει ότι οι παλαιοί φοιτητές (που εισήχθησαν το �97 ή προηγουμένως) προτιμούν την ΠΑΣΠ. Το ποσοστό της ΠΑΣΠ μειώνεται σταδιακά όσο νεώτεροι είναι οι φοιτητές, εξακολουθεί, όμως, να προηγείται της ΔΑΠ, αλλά με μικρότερες διαφορές. Όπως φαίνεται και στο Διάγραμμα 5, περίπου ο ένας στους δύο φοιτητές (45.1%) που εισήχθησαν το 1997-1998 ψήφισε την Π.Α.Σ.Π. στις φοιτητικές εκλογές του 2001, ενώ μόλις το 26.1% των φοιτητών του ίδιου έτους ψήφισαν την Δ.Α.Π.-Ν.Δ.Φ.Κ.. Επίσης, οι φοιτητές που εισήχθησαν στο πανεπιστήμιο το 1999-2000 φαίνεται να εμπιστεύονται εξίσου την Π.Α.Σ.Π. και την Δ.Α.Π.-Ν.Δ.Φ.Κ., αφού οι δύο παρατάξεις έλαβαν ποσοστά 31.7% και 30.1%, αντιστοίχως. Τέλος, ένας στους τέσσερις νέους φοιτητές (23%) (έτους εισαγωγής 2000-2001) ψήφισε λευκό ή άκυρο στις τελευταίες εκλογές.

 

 

 

Παρακολούθηση μαθημάτων

 

        Ενδιαφέρον παρουσιάζει το Διάγραμμα 6 που απεικονίζει την εκλογική συμπεριφορά των φοιτητών σε σχέση με το ποσοστό των παραδόσεων μαθημάτων που παρακολουθούν. Οι φοιτητές που παρακολουθούν αρκετές διαλέξεις (ποσοστό διαλέξεων μεγαλύτερο του 61%) φαίνεται να δίνουν περίπου τα ίδια ποσοστά προτίμησης στην Π.Α.Σ.Π. και στην Δ.Α.Π.-Ν.Δ.Φ.Κ. Οι φοιτητές που έχουν χαμηλά ποσοστά παρακολούθησης δείχνουν φανερή προτίμηση στην Π.Α.Σ.Π.

 

 

 

        Το Διάγραμμα 7 απεικονίζει την κατανομή του ποσοστού παρακολούθησης των μαθημάτων από τους υποστηρικτές κάθε παράταξης. Παρατηρούμε ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των ψηφοφόρων της Πανσπουδαστικής (42.2%), παρακολουθούν πάνω από το 75% των διαλέξεων των μαθημάτων στα οποία είχαν εγγραφεί. (Τα αντίστοιχα ποσοστά για την ΔΑΠ και την ΠΑΣΠ είναι 37.77% και 31%). Παρατηρούμε επίσης ότι εξαιρετικά υψηλό (περίπου 40%) είναι το ποσοστό αυτών με υψηλή παρακολούθηση μεταξύ αυτών που ψηφίζουν λευκό ή άκυρο.

 

 

Λόγοι επιλογής παράταξης

 

Πίνακας 5. Τι σας έκανε να επιλέξετε την παράταξη που ψηφίσατε;
Ενεργητικότερη παρουσία στο πανεπιστήμιο 39.2%
Με εκφράζουν οι ιδέες της 33.0%
Πρόσκεινται στον πολιτικό μου φορέα 24.7%
Φίλος υποψήφιος 18.4%
Με προσέγγισαν καλύτερα 9.9%
Χρήσιμοι εκπρόσωποι 9.2%
Οι περισσότεροι μου φίλοι ψηφίζουν αυτή 1.7%
Άλλο 4.2%
Δεν απαντώ 8.4%

 

        Σημείωση: Η ερώτηση για το θέμα αυτό επέτρεπε στους ερωτώμενους να ονομάσουν περισσότερους από ένα λόγους για την επιλογή τους. Αυτός είναι και ο λόγος που το άθροισμα των ποσοστών του πίνακα 5 είναι μεγαλύτερο της μονάδας.

 

 

        Οι φοιτητές που ψήφισαν επηρεάστηκαν από διάφορους παράγοντες για την επιλογή φοιτητικής παράταξης. Από το Διάγραμμα 8, φαίνεται ότι ο παράγοντας που επηρέασε τους περισσότερους φοιτητές (39.2%), είναι η ενεργητική παρουσία της παράταξης στο χώρο του πανεπιστημίου. Στο θέμα αυτό υπερέχει θεαματικά η ΠΑΣΠ. Ακολουθεί η υιοθέτηση των ιδεών της παράταξης από τους φοιτητές (33%), παράγοντας στον οποίο επίσης υπερτερεί η ΠΑΣΠ. Τρίτος σημαντικός παράγοντας είναι ο πολιτικός φορέας που εκφράζει η παράταξη (24.7%), όπου η υπεροχή της ΔΑΠ (50.2%) είναι εντυπωσιακή. Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι το 18% περίπου των φοιτητών που ψήφισαν μια παράταξη, το αποφάσισαν επειδή κάποιος φίλος-η τους ήταν υποψήφιος-α. Πολύ μικρό (9.2%) είναι το ποσοστό των φοιτητών που βρίσκουν χρήσιμους τους εκπροσώπους, τομέας στον οποίο επίσης υπερέχει εντυπωσιακά η ΠΑΣΠ.

 

 

Συσχέτιση φοιτητικών και εθνικών εκλογών

 

Πίνακας 6. Συσχέτιση ψήφων φοιτητικών και βουλευτικών εκλογών

  Τι ψηφίσατε στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές;
    ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ν.Δ. Κ.Κ.Ε. Συνασπισμός Άλλο Λευκό / Άκυρο
Τι ψηφίσατε στις φοιτητικές εκλογές; Π.Α.Σ.Π. 79.5% 2.4% 16.5% 24.1% 0.9% 0.5%
 Δ.Α.Π. - Ν.Δ.Φ.Κ. 3.0% 88.8% 4.9% 0.5% 14.5% 0.5%
 Πανσπουδαστική 5.1% 3.7% 64.1% 27.5% 2.1% 0.4%
 Α.Ρ.ΕΝ.Α. 3.9% 1.2% 9.7% 13.4% 25.0% 13.1%
Άλλο 2.0% 1.1% 2.2% 33.0% 44.7% 22.4%
 Λευκό � Άκυρο 6.1% 2.0% 2.0% 1.0% 8.0% 62.4%

 

        Οπως φαίνεται από τον Πίνακα 6, ο βαθμός στον οποίο οι φοιτητές επηρεάστηκαν στην επιλογή της φοιτητικής παράταξης από το ποιό κόμμα ψήφισαν στις εκλογές, είναι υψηλός. Υπάρχει ισχυρή συσχέτιση της φοιτητικής παράταξης που ψήφισε ο φοιτητής και του κόμματος που ψήφισε ο ίδιος στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές. Η συσχέτιση είναι ισχυρότερη στην ΔΑΠ (με ΝΔ), και ακολουθεί η ΠΑΣΠ (με ΠΑΣΟΚ). Συγκεκριμένα, οι 9 στους 10 φοιτητές που ψήφισαν υπέρ της Νέας Δημοκρατίας ψήφισαν και υπέρ της Δ.Α.Π.-Ν.Δ.Φ.Κ., ενώ 8 στους 10 φοιτητές που ψήφισαν ΠΑ.ΣΟ.Κ. στις εκλογές του Απριλίου του 2000 ψήφισαν Π.Α.Σ.Π. Με μικρότερη ένταση παρατηρείται το φαινόμενο και στους φοιτητές που υποστήριξαν το Κ.Κ.Ε. στις βουλευτικές εκλογές, αφού το 64% αυτών ψήφισε την Πανσπουδαστική. Εντυπωσιακό, τέλος, είναι το ποσοστό (16.5%) που στις βουλευτικές εκλογές ψήφισε Κ.Κ.Ε. και στις φοιτητικές Π.Α.Σ.Π., τριπλάσιο περίπου από το ποσοστό εκείνων που έκαναν το αντίθετο (ψήφος σε Π.Α.Σ.Ο.Κ και Πανσπουδαστική).

 

 

        Οι 15 στους 20 φοιτητές (Διάγραμμα 9), που εισήχθησαν στο Πανεπιστήμιο πριν από το ακαδημαϊκό έτος 2000 �2001 και ψήφισαν τον Μάρτιο στις φοιτητικές εκλογές, ψήφισαν την ίδια παράταξη που είχαν ψηφίσει και την τελευταία φορά που προσήλθαν στις κάλπες (όποτε ήταν αυτή). Το ποσοστό όμως αυτών που αλλάζουν παράταξη (20%) είναι πολύ υψηλό.

 

 

Οι γνώμες των φοιτητών για τις φοιτητικές παρατάξεις

 

        Οι περισσότεροι φοιτητές του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών δεν φαίνεται να εμπιστεύονται τις φοιτητικές παρατάξεις, ενώ πιστεύουν ότι αυτές είναι ανεπαρκείς και αναποτελεσματικές. Ή ένταση αυτών των απόψεων ωστόσο μεταβάλλεται σε σχέση με άλλους παράγοντες όπως είναι η απόφαση του φοιτητή να ψηφίσει ή όχι, ή η επιλογή φοιτητικής παράταξης. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο το 7% του δείγματος δήλωσε ότι είναι μέλος κάποιας φοιτητικής παράταξης.

 

Πίνακας 7. Πιστεύετε ότι οι φοιτητικές παρατάξεις στο σύνολο τους έχουν τη δυνατότητα να συσπειρώνουν τους φοιτητές;

Μεγάλη 4.7%
Αρκετή 31.5%
Μικρή 47.0%
Καμία 11.9%
ΔΞ / ΔΑ 4.9%

 

        Το 60% σχεδόν των φοιτητών δεν πιστεύουν στην δυνατότητα των παρατάξεων να συσπειρώνουν τους φοιτητές.

 

 

        Τρεις στους πέντε φοιτητές δηλώνουν ότι οι φοιτητικές παρατάξεις έχουν μικρή ή ακόμη και καμία δυνατότητα να συσπειρώσουν τους φοιτητές γύρω από αυτές  σε περίπτωση ανάγκης (Διάγραμμα 10). Οι αρνητικές γνώμες ωστόσο μειώνονται στον πληθυσμό των φοιτητών που ψήφισαν.

 

        Στο Διάγραμμα 11 αντικατοπτρίζονται οι γνώμες στο ίδιο ερώτημα, των φοιτητών που ψήφισαν ανά φοιτητική παράταξη. Ενδιαφέρον έχει το ότι οι μισοί φοιτητές (50%) που απάντησαν ότι οι φοιτητικές παρατάξεις έχουν ισχυρή δύναμη συσπείρωσης (5.9%), είχαν ψηφίσει Π.Α.Σ.Π., ενώ το 38.6% των φοιτητών που πιστεύει ότι η δυνατότητα συσπείρωσης των φοιτητών από τις παρατάξεις είναι μικρή δεν ψήφισε καμία από τις τρεις μεγαλύτερες φοιτητικές παρατάξεις (στο διάγραμμα η επιλογή Λοιπά σημαίνει είτε άλλη φοιτητική παράταξη, είτε Λευκό ή Άκυρο).

 

 

Πίνακας 8. Πόσο ικανοποιητικά θεωρείτε ότι οι φοιτητικές παρατάξεις στο σύνολο τους ανταποκρίνονται στον ρόλο που πιστεύετε ότι πρέπει να έχουν;
Πολύ ικανοποιητικά 1.4%
Ικανοποιητικά 21.9%
Όχι και τόσο ικανοποιητικά 50.0%
Καθόλου ικανοποιητικά 23.8%
ΔΞ / ΔΑ 2.9%

 

        Από τα στοιχεία αυτά, προκύπτει ότι το 74% περίπου των φοιτητών δεν πιστεύουν ότι οι παρατάξεις ανταποκρίνονται ικανοποιητικά στον ρόλο τους. Όπως και προηγουμένως, το ποσοστό της δυσπιστίας αυτής μειώνεται στον πληθυσμό των φοιτητών που ψήφισαν και αυξάνεται στον υπόλοιπο πληθυσμό. Εξαίρεση στον πληθυσμό εκείνων που δεν ψήφισαν αποτελούν οι φοιτητές που δεν προσήλθαν στις κάλπες για προσωπικούς λόγους, οι οποίοι στο μεγαλύτερο ποσοστό τους θεωρούν ότι οι φοιτητικές παρατάξεις ανταποκρίνονται ικανοποιητικά στο ρόλο τους.

 

Πίνακας 9. Πιστεύετε ότι οι φοιτητικές παρατάξεις στο σύνολο τους συμβάλλουν στην αναβάθμιση της ποιότητας σπουδών;
Πολύ 3.6%
Αρκετά 28.1%
Λίγο 52.5%
Καθόλου 13.5%
ΔΞ / ΔΑ 2.2%

 

        Σημαντικά υψηλό (65% περίπου), είναι και το ποσοστό των φοιτητών που δεν πιστεύουν ότι οι παρατάξεις συμβάλλουν στην αναβάθμιση της ποιότητας των σπουδών.

 

 

        Όπως και προηγουμένως, η αρνητική στάση μειώνεται στον πληθυσμό των φοιτητών που ψήφισαν.

 

        Ενδιαφέρον έχει το Διάγραμμα 13 όπου φαίνονται οι απόψεις των φοιτητών που ψήφισαν στις τελευταίες φοιτητικές εκλογές σε σχέση με την φοιτητική παράταξη που ψήφισαν. Σ� αυτό φαίνεται και πάλι μια αρκετά σαφής εκτίμηση των υποστηρικτών της Π.Α.Σ.Π. στον τρόπο λειτουργίας της, αφού στις δύο πρώτες απαντήσεις (Πολύ και Αρκετά σημαντική η συμβολή των φοιτητικών παρατάξεων) αυτοί έχουν το υψηλότερο ποσοστό απαντήσεων.

 

 

Πίνακας 10. Πιστεύετε ότι οι φοιτητικές παρατάξεις στο σύνολο τους συμβάλλουν στην βελτίωση της φοιτητικής ζωής;

Πολύ 5.3%
Αρκετά 37.2%
Λίγο 46.0%
Καθόλου 8.7%
ΔΞ / ΔΑ 2.8%

 

        Τα πράγματα εδώ είναι κάπως καλύτερα, αφού το 42% των φοιτητών πιστεύει ότι οι παρατάξεις συμβάλλουν στην βελτίωση της φοιτητικής ζωής. Και εδώ, όμως, η πλειοψηφία (55%) έχει αρνητική γνώμη.

 

Πίνακας 11. Σε τι βαθμό οι δραστηριότητες των φοιτητικών παρατάξεων ανταποκρίνονται στα δικά σας ενδιαφέροντα και στους δικούς σας προβληματισμούς

Πολύ 7.1%
Αρκετά 25.1%
Λίγο 46.6%
Καθόλου 19.0%
ΔΞ/ΔΑ 2.2%

 

        Από τον πίνακα 11 προκύπτει ότι, για την μεγάλη πλειοψηφία των φοιτητών (65%), οι δραστηριότητες των παρατάξεων δεν ανταποκρίνονται στα ενδιαφέροντα και τους προβληματισμούς τους.

 

 

 

        Καλύτερη είναι η εικόνα που προκύπτει για την ανταπόκριση των αιτημάτων που προωθούν οι φοιτητικές παρατάξεις στα θέματα που απασχολούν τους φοιτητές. Συγκεκριμένα, όπως φαίνεται στο Διάγραμμα 14, το 56.8% του συνόλου των φοιτητών αναγνωρίζει στις φοιτητικές παρατάξεις ότι ορισμένα από τα θέματα που θίγουν συμπίπτουν με αυτά που τους απασχολούν, ενώ για το 22% αυτό συμβαίνει με τα περισσότερα θέματα που προωθούν οι παρατάξεις. Από τους φοιτητές που έχουν αυτή την άποψη, οι μισοί σχεδόν ψήφισαν ΠΑΣΠ, όπως προκύπτει από το Διάγραμμα 15.

 

        Σε γενικές γραμμές, φαίνεται ότι οι φοιτητές του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών δεν θεωρούν ότι οι φοιτητικές παρατάξεις έχουν επαρκή συνεισφορά στα φοιτητικά πράγματα και αμφισβητούν την πολιτική τους ικανότητα, όπως προκύπτει από τα ποσοστά συσπείρωσης. Οι ίδιοι οι φοιτητές εμφανίζονται διστακτικοί όσον αφορά την συμμετοχή τους στα κοινά, ενώ όταν αποφασίσουν να ψηφίσουν επηρεάζονται αρκετά στην επιλογή φοιτητικής παράταξης από την συμπεριφορά αυτών των παρατάξεων κατά τη διάρκεια του χρόνου και σίγουρα από τον πολιτικό φορέα που εκφράζουν.

 

 

Ινστιτούτο Στατιστικής
Τεκμηρίωσης, Ανάλυσης
και Έρευνας

- Ι.Σ.Τ.Α.ΕΡ. -